Tranh chấp phát sinh từ Hợp đồng lao động vô hiệu là tranh chấp giữa người lao động và người sử dụng lao động. Mặc dù Hợp đồng lao động vô hiệu nhưng có thể phát sinh tranh chấp liên quan đến quyền, lợi ích các bên. Hiện nay, nhiều người lao động liên hệ nhờ luật sư tư vấn trong trường hợp đã chấm dứt Hợp đồng lao động hoặc Hợp đồng lao động có những điều khoản trái quy định khiến vô hiệu thì giải quyết quyền lợi của mình thế nào. Mời bạn tham khảo góc nhìn và tư vấn của chúng tôi trong bài viết sau:
I. Hợp đồng lao động vô hiệu trong trường hợp nào?
Theo quy định của Bộ luật lao động, Hợp đồng lao động vô hiệu trong trường hợp sau:
- Các nội dung của hợp đồng vi phạm pháp luật
- Hợp đồng lao động không tuân thủ quy tắc như:
- Không tự nguyện, bình đẳng, hợp tác, thiện chí, trung thực;
- Trái pháp luật, trái thỏa ước lao động tập thể;
- Trái đạo đức xã hội.
- Công việc các bên thỏa thuận theo hợp đồng lao động là công việc pháp luật cấm. (Ví dụ như sản xuất, tàng trữ, vận chuyển chất cấm, động vật cấm,…).
Việc tuyên bố Hợp đồng lao động vô hiệu do Tòa án nhân dân có thẩm quyền quyết định.
Xem thêm: Thủ tục thuận tình ly hôn ở Thái Nguyên
II. Hậu quả pháp lý khi Hợp đồng lao động vô hiệu
Hợp đồng lao động có thể vô hiệu một phần hoặc vô hiệu toàn phần. Theo đó, hậu quả pháp lý từng trường hợp cũng sẽ khác nhau.
1. Hậu quả pháp lú khi Hợp đồng lao động vô hiệu một phần
Trường hợp hợp đồng lao động vô hiệu một phần, các bên có trách nhiệm sửa đổi, bổ sung hợp đồng cho phù hợp với quy định
Trong trường hợp phát sinh tranh chấp từ Hợp đồng lao động vô hiệu một phần, các bên giải quyết tranh chấp theo thỏa ước lao động tập thể hoặc quy định pháp luật hiện hành;
Nếu phát sinh tranh chấp về tiền lương khi sửa lại Hợp đồng lao động vô hiệu một phần thì các bên thỏa thuận với nhau về mức lương đúng. Bên cạnh đó, người sử dụng lao động phải xác định phần chênh lệch lương để hoàn trả cho người lao động tương ứng với thời gian làm việc thực tế.
Trường hợp tranh chấp phát sinh từ Hợp đồng vô hiệu một phần nhưng các bên không thỏa thuận được thì:
- Các bên chấm dứt hợp đồng lao động;
- Người sử dụng lao động giải quyết chế độ trợ cấp thôi việc theo quy định;
- Quyền và nghĩa vụ các bên thực hiện theo Hợp đồng lao động vô hiệu một phần từ khi ký giao kết đến khi tòa án tuyên bố vô hiệu.
2. Hậu quả pháp lý khi Hợp đồng lao động vô hiệu toàn bộ
Trong trường hợp Hợp đồng lao động vô hiệu toàn bộ thì thực hiện như sau:
- Các bên ký lại Hợp đồng lao động mới
- Quyền, nghĩa vụ, lợi ích các bên được thực hiện theo Hợp động lao động bị tuyên vô hiệu nếu quyền, nghĩa vụ, lợi ích các bên không thấp hơn luật quy định;
- Trường hợp các bên không thỏa thuận ký hợp đồng lao động mới thì chấm dứt hợp đồng lao động. Bên sử dụng lao động giải quyết chế độ trợ cấp thôi việc theo quy định.
III. Một số tranh chấp từ Hợp đồng lao động vô hiệu
Qua thực tế làm việc với các khách hàng, chúng tôi thường thấy một số tranh chấp thường gặp từ Hợp đồng lao động vô hiệu như:
1. Tranh chấp lợi ích kinh tế từ Hợp đồng lao động vô hiệu
Tranh chấp lợi ích kinh tế phát sinh khi người lao động yêu cầu các khoản tiền lương, thưởng và phúc lợi khác. Trong khi người sử dụng lao động cho rằng khoản này không phải chi trả.
Ví dụ như: Người lao động yêu cầu được trả lại số tiền Bảo hiểm trong suốt thời gian làm việc mà doanh nghiệp có nghĩa vụ phải nộp. Tuy nhiên doanh nghiệp lại không hoàn trả lại khoản này cho người lao động vì cho rằng Hợp đồng lao động vô hiệu.
Về giải quyết tranh chấp lợi ích kinh tế: Tùy vào trường hợp cụ thể mà Tòa án có thể quyết định người sử dụng lao động phải thanh toán thêm các khoản tiền cho người lao động theo yêu cầu.
2. Tranh chấp về hoàn trả khoản lợi ích bất hợp pháp từ Hợp đồng lao động vô hiệu.
Đay là trường hợp người lao động được nhận các khoản lợi ích vượt quá mức quy định hoặc không phù hợp với quy định pháp luật. Trường hợp này người sử dụng lao động có thể yêu cầu hoàn trả những khoản này.
Ví dụ: Trường hợp do tính sai công nên người sử dụng lao động đã thanh toán tiền lương, tiền công vượt quá số tiền hai bên thỏa thuận trong hợp đồng lao động.
Về giải quyết tranh chấp hoàn trả lợi ích bất hợp pháp: Tùy vào trường hợp cụ thể và căn cứ theo hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể mà Tòa án có phán quyết.
3. Tranh chấp về quyền lợi bảo hiểm xã hội từ Hợp đồng lao động vô hiệu
Đây là trường hợp phát sinh quyền lợi khi người lao động đã đóng bảo hiểm xã hội trong thời gian dài và muốn bảo vệ quyền lợi này.
Ví dụ: Người lao động vẫn có nhu cầu được tham gia bảo hiểm xã hội khi người lao động vẫn tiếp tục làm việc mặc dù Hợp đồng lao động vô hiệu.
Về việc giải quyết tranh chấp: Việc tham gia đóng bảo hiểm xã hội là việc làm bắt buộc khi doanh nghiệp sử dụng người lao động. Trường hợp doanh nghiệp có sử dụng người lao động nhưng không tham gia bảo hiểm xã hội là hành vi vi phạm pháp luật. Trường hợp này ngoài bị phạt thì doanh nghiệp có thể bị truy thu khoản bảo hiểm còn nợ
4. Tranh chấp khi ký lại Hợp đồng lao động khi Hợp đồng lao động vô hiệu
Khi hợp đồng lao động cũ vô hiệu, các bên thỏa thuận để ký lại hợp đồng lao động mới. Tuy nhiên phát sinh mâu thuẫn về quyền và lợi ích các bên
Ví dụ: Người sử dụng lao động muốn ký hợp đồng thời vụ nhưng người lao động có nhu cầu ký hợp đồng lao động có thời hạn
Giải quyết tranh chấp: Tùy thuộc vào trường hợp cụ thể và thỏa thuận của các bên hoặc theo quy định pháp luật hiện hành, tòa án có thể đưa ra hướng dẫn để ký lại hợp đồng lao động mới
5. Tranh chấp bồi thường thiệt hại khi Hợp đồng lao động vô hiệu
Tranh chấp bồi thường thiệt hại từ Hợp đồng lao động vô hiệu chủ yếu phát sinh từ việc người sử dụng lao động yêu cầu người lao động bồi thường.
Ví dụ: Người sử dụng lao động yêu cầu người lao động bồi thường chi phí đào tạo mặc dù Hợp đồng lao động vô hiệu
Giải quyết tranh chấp bồi thường thiệt hại thường xác đinh căn cứ theo lỗi của bên nào? Đồng thời cần xác định căn cứ tính bồi thường hợp lý